Çelik Yangın Merdiveni: Taşıyıcı, Basamak ve Yüzey Koruma
Çelik yangın merdiveni; çelik profilden taşıyıcı, sahanlık, basamak ve korkuluktan oluşan kaçış merdivenidir. Demir yangın merdiveni denilen imalat da aynı şeydir. Merdivenin ömrünü çeliğin kendisi kadar yüzey koruması belirler.
Bu yazıda çelik bir yangın merdiveninin hangi parçalardan oluştuğunu, basamak ve yüzey koruma seçeneklerini, teklif alırken bu başlıklarda neyi sormanız gerektiğini anlatıyoruz. Ölçü kurallarına bu yazıda girmiyoruz; onlar için ilgili sayfalarımıza bağlantı verdik.
Demir Yangın Merdiveni ile Çelik Yangın Merdiveni Aynı Şey mi?
Uygulamada aynı imalat kastedilir. Taşıyıcı sistem çelik profilden imal edilir; halk arasında buna demir merdiven denir. Galvaniz de ayrı bir malzeme değildir, bu çeliğin yüzey korumasıdır.
Bu yüzden teklif alırken kelimeye değil, üç bilgiye bakın: taşıyıcıda hangi profilin kullanılacağı, basamağın neyle yapılacağı ve yüzeyin nasıl korunacağı. Merdiven tiplerini ve bu ayrımı yangın merdiveni çeşitleri sayfamızda da anlattık.
Yangın Merdiveninde Neden Çelik Kullanılır?
Mevcut bir binanın dış cephesine eklenen merdivenin önceden hazırlanıp sahada kısa sürede kurulabilmesi gerekir. Çelik buna uygundur. Profiller atölyede kesilip kaynatılır, modüller hâlinde hazırlanır ve sahada birleştirilir.
Çelik ölçüye göre işlenir. Kat yükseklikleri birbirine eşit olmayan binalarda basamak bölümlemesi buna göre hesaplanır, merdiven binaya uydurulur.
Çelik yanıcı bir malzeme değildir. Zayıf tarafı pastır: korunmayan çelik dış ortamda paslanır ve taşıyıcı kesit zamanla incelir. Çelik merdivende asıl karar bu yüzden yüzey korumasıdır.
Çelik Yangın Merdiveni Hangi Parçalardan Oluşur?
- Taşıyıcı dikmeler ve kirişler. Merdivenin ve üzerindeki insanların yükünü taşır. Çelik kesitin ölçüsü taşıma kapasitesini belirler; kesitler statik hesapla seçilir.
- Sahanlıklar. Kolların yön değiştirdiği düzlüklerdir. Montajda sahanlık taşıyıcıları kat kotlarıyla eşleştirilir.
- Basamaklar. Kaymayı önleyen bir yüzeyle yapılır. Dış mekânda genellikle baklava desenli sac veya ızgara kullanılır.
- Korkuluk ve küpeşte. Açık kenarı kapatır ve tutunmayı sağlar. Sonradan eklenen bir detay değildir; ölçüleri imalattan önce belirlenir.
- Ankraj. Merdiveni binaya bağlar. Cephenin betonarme, tuğla dolgu veya çelik olması ankraj tipini değiştirir.
- Birleşimler. Parçalar atölyede kaynakla birleştirilir. Galvanizli imalatta merdiven, kaplama havuzuna sığacak parçalar hâlinde üretilir ve sahada cıvatayla birleştirilir.
Basamak, sahanlık ve merdiven genişliği ölçüleri için kaçış merdiveni ölçüleri sayfamıza, korkuluk için korkuluk yüksekliği yazımıza bakabilirsiniz.
Basamak Yüzeyi: Baklavalı Sac mı, Izgara mı?
Basamaklar genellikle baklavalı sac veya ızgara (petek) tabliyeden yapılır. İkisi de kaymayı azaltmak için kullanılır ama suya karşı farklı davranır.
| Baklavalı sac | Izgara (petek) tabliye | |
|---|---|---|
| Yüzey | Kapalı, kabartma desenli sac | Açık gözlü, altı görünen tabliye |
| Su ve kar | Yüzeyde kalabilir; suyun akacağı eğim veya tahliye deliği düşünülür | Gözlerden aşağı geçer, üzerinde birikmez |
| Öne çıktığı yer | Altından geçilen veya alt kata su ve kir damlaması istenmeyen cepheler | Yağış ve buzlanmanın belirgin olduğu açık cepheler |
| Dikkat edilecek nokta | Desen zamanla aşınır, ıslakken kayganlaşabilir | Küçük cisimler ve ince topuk gözlerden geçebilir |
| Bakımda bakılan | Desenin aşınması, su biriken köşelerde pas | Çubuklarda eğilme, taşıyıcıya bağlandığı noktalarda pas |
Aynı merdivende ikisi birlikte de kullanılabilir: basamakta sac, sahanlıkta ızgara gibi. Seçim binanın kullanımına ve cephenin yağış alma durumuna göre yapılır.
Yüzey Koruma: Boya, Galvaniz veya İkisi Birlikte
Yangın merdiveni dış ortamda, yağmur ve nemle temas hâlinde durur. Yüzey koruma kararı ilk maliyet kadar sonraki bakım yükünü de belirler.
- Siyah çelik ve boya. İlk maliyeti en düşük seçenektir. Koruma boya filminin sağlam kalmasına bağlıdır, boya bakımı düzenli yapılmalıdır.
- Sıcak daldırma galvaniz. İmalattan sonra çelik erimiş çinko havuzuna daldırılır. İlk maliyeti daha yüksektir, koruma ömrü belirgin biçimde uzundur.
- Galvaniz ve boya birlikte. Hem koruma hem cephe uyumu istenen projelerde kullanılır.
- Paslanmaz çelik. En yüksek maliyetli seçenektir; genellikle özel mimari taleplerde veya agresif ortamlarda gündeme gelir.
Belirleyici olan ortamdır. Deniz kıyısında ve sanayi bölgesinde galvaniz kaplama daha uzun ömür verir. Korunaklı konumlarda iyi uygulanmış bir astar ve boya sistemi yeterli olabilir. Biz deniz etkisindeki cephelerde sıcak daldırma galvaniz öneriyoruz.
Galvanizin nasıl koruduğunu ve imalatta nelere dikkat edildiğini galvanizli yangın merdiveni sayfamızda, boya katlarını ve galvaniz ile boyanın karşılaştırmasını yangın merdiveni boyası yazımızda bulabilirsiniz.
Çelik Merdiven Nasıl Üretilir ve Kurulur?
Ölçüye özel imalat yapıyoruz. Süreç keşifle başlar: ölçüler alınır, cephe yapısı incelenir, taşıyıcı kesitler ve ankraj detayı hesaplanır. Profiller atölyede işlenir, modüller hazırlanır ve yüzey koruması uygulanır. Sahada modüller birleştirilir, merdiven binaya ankrajla bağlanır.
Kesim ve kaynak atölyede yapıldığı için binadaki çalışma süresi kısadır. Galvaniz seçilirse imalat kaplama tesisine gidip geldiği için süre uzar. Adımların tamamını yangın merdiveni imalatı yazımızda anlattık.
Çelik Merdivende Pas Nerede Başlar?
Pas çoğunlukla suyun tutunduğu yerlerde başlar: kaynak dikişleri, basamak altları, cıvata başları ve ankraj noktaları. Sahada kaynak yapılan bölgede koruma katmanı yeniden uygulanmazsa korozyon oradan ilerler.
Yüzeyde kalan pas temizlenir ve yüzey yeniden korunur. Pas profilde kesit kaybı yaptıysa boya taşıma kapasitesini geri getirmez, o parça değiştirilir. Kontrolde nelere bakıldığını yangın merdiveni bakımı yazımızda sıraladık.
Teklif Alırken Çelikle İlgili Sorulacak Dört Soru
- Taşıyıcıda hangi profil kullanılacak, kesitler hesapla mı belirlendi?
- Basamak ve sahanlık yüzeyi ne olacak: baklavalı sac mı, ızgara mı?
- Yüzey koruması hangisi: boya mı, sıcak daldırma galvaniz mi, ikisi birlikte mi?
- Ankraj ve montaj malzemesi teklife dâhil mi?
Yüzey işlemini yazmadan yalnız toplam tutar veren bir teklif, diğer tekliflerle karşılaştırılamaz.
Sık Sorulan Sorular
Demir yangın merdiveni ile çelik yangın merdiveni farklı mı?
Hayır. Taşıyıcı sistem çelik profilden imal edilir; demir merdiven, halk arasında aynı imalat için kullanılan addır.
Çelik yangın merdiveni paslanır mı?
Korunmazsa paslanır. Boyalı merdivende boya bakımı düzenli yapılmalıdır. Galvanizli merdivende çinko tabaka zamanla aşınır, çelik ancak tabaka bitince paslanmaya başlar.
Galvanizli yangın merdiveni de çelik mi?
Evet. Galvanizli yangın merdiveni, imalattan sonra çinko ile kaplanan çelik merdivendir. Galvaniz bir merdiven tipi değil, bir koruma yöntemidir.
Çelik yangın merdiveni mevcut binaya sonradan yapılabilir mi?
Evet. İstanbul'daki işlerimizin büyük bölümü mevcut binalara sonradan yapılan imalatlardır. Belirleyici olan cephede yeterli boşluk bulunması ve merdivenin taşıyıcı sisteme güvenli şekilde bağlanabilmesidir. Bunu yerinde keşifle netleştiriyoruz.
Basamakta sac mı, ızgara mı tercih edilmeli?
Tek bir doğru yoktur. Izgara tabliyenin üzerinde su ve kar birikmez; baklavalı sac kapalı yüzey verir, alt kata su ve kir geçirmez. Karar cephenin durumuna göre verilir.
Binanıza hangi basamağın ve hangi yüzey korumasının uyduğunu ücretsiz keşifte söyleyelim. 0216 766 34 04